Nous Academy Journal

Ivan Ilyin’in Diyalektik Sentezi: Manevi Milliyetçilik ve Hukuk Bilincini Modern Söylemlerle Karşılaştırma

Michael Yurievich Kuznetsov — Wed, 15 Apr 2026 00:00:00 +0300

Bu çalışma, Ivan Ilyin’in manevi milliyetçilik ve hukuk bilinci (pravosoznanie) üzerine diyalektik entegrasyonunu incelemektedir. Hegelyan ontolojiyi Rus Ortodoksluğu ile sentezleyen Ilyin, Rusya’yı özgürlük ve otoriteyi dengeleyen ilahi bir organizma olarak görür. Fikirlerini çağdaş milliyetçilik ve ahlak felsefesi ile karşılaştırmak, çoğulcu ve küreselleşmiş bağlamlarda hem önemini hem de sınırlamalarını ortaya koyar ve eleştirel uyarlamayı teşvik eder.

İran’da Maddāḥ Geleneği: Ritüel, Toplumsal Hafıza ve Siyasal Söylem

Ahmet Yeşil — Wed, 15 Apr 2026 00:00:00 +0300

Bu çalışma, İran’daki maddāḥlık geleneğini tarihsel derinliği, ritüel bağlamı ve modern dönemde kazandığı sosyo-politik işlevler çerçevesinde derinlemesine incelemektedir. Şii İslam dünyasının teolojik, kültürel ve toplumsal dokusunda merkezi bir yer tutan Kerbelâ anlatısı, maddāḥlar aracılığıyla yalnızca dini bir anma pratiği olmaktan çıkarak toplumsal hafızanın ve siyasal söylemin her an yeniden üretildiği dinamik bir alana dönüşmüştür. Çalışmada, Maurice Halbwachs’ın kolektif hafıza, Jan Assmann’ın kültürel bellek, Pierre Bourdieu’nun habitus ve Michel Foucault’nun iktidar kuramları temel alınarak, maddāḥ performanslarının kitle mobilizasyonu, toplumsal rıza üretimi ve ideolojik meşruiyet inşasındaki hayati rolü analiz edilmektedir. Tarihsel bir perspektifle, geleneğin İslam öncesi İran yas kültüründeki (Siyavuş miti) kökenlerinden başlayarak Safevî, Kaçar, Pehlevi dönemleri ve özellikle 1979 İran İslam Cumhuriyeti sonrasındaki dönüşümü ele alınmaktadır. Bu bağlamda, İran-Irak Savaşı’ndaki seferberlik işlevi, liderlik krizleri ve halef atama süreçlerinde maddāḥların oynadığı kritik rol ile günümüzde dijitalleşme ile kazandığı küresel boyut mercek altına alınmaktadır. Çalışma, maddāḥlığın geleneksel bir yas pratiğinden modern bir siyasal seferberlik aracına evrilme sürecini nitel bir perspektifle ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nadir Cevadi, Mehdi Resuli, Meysem Mutii ve Maḥmūd Karīmī gibi günümüzün önde gelen maddāḥlarının performansları üzerinden, maddāḥın sesi, performansın estetiği ve yarattığı duygusal atmosferin toplumsal kimliğin inşasındaki ontolojik yeri tartışılmaktadır. Makale, maddāḥlığın sadece bir yas ritüeli değil, aynı zamanda İran’ın toplumsal ve siyasal yapısını anlamak için anahtar bir kurum olduğunu savunmaktadır.

Süper Akıllı Toplum; Dijital Kimlikler ve Kovan Zihnin Tekilliği

Mert Erekmekçi — Wed, 15 Apr 2026 00:00:00 +0300

Günümüzde insanlık, bilişim teknolojilerinin hızlı ilerlemesiyle zaman ve mekân kavramlarının geleneksel anlamını yitirdiği, alışılmış yaşam biçimlerinin aşındığı bir dijital çağ yaşamaktadır. Bireylerin dijital teknolojilerle derinleşen entegrasyonu, insan-nesne etkileşimlerini mümkün kılmıştır. Büyük veri ve yapay zekâ odaklı yeni öğrenme paradigmaları, dijital kültür pratiklerini doğurarak süper akıllı toplumun-radikal, teknoloji merkezli bir dönüşümün-temellerini atmıştır. Bireylerin dijital ağlara bağlanma ve kullanımındaki nitel-nicel değişimler, sosyal dinamikleri ve iletişimi derinden dönüştürmektedir. Bu çalışma, ileri dijital teknolojilerin egemenliğinde iletişimde ve kimlikte meydana gelen kavramsal dönüşümleri incelemektedir. Odak noktası, anlık ve aracısız etkileşimi sağlayan kovan zihin ağı ile burada evrilen kimliklerdir. Çalışmada, kolektif bilinç içinde bireysel kimliklerin tekil farkındalık ve özgünlüğünü kaybederek kolektif özde eriyeceği tezi ileri sürülmektedir.

Aile İçi Dinamiklerde Toplumsal Çeşitlilik ve Devletsel Tekelcilik

Tuğba Cengiz — Wed, 15 Apr 2026 00:00:00 +0300

Çalışmamızın paydasını oluşturan aile kurumu, toplumun en küçük numunesi ve tarihin bilinen en eski örgütlü yapısıdır. Toplumun yapı taşını oluşturan ve ilk çağlardan bu yana insanlar üzerindeki etkisini asla kaybetmeyen aile kurumu, neslin devamını ve toplumsal sürekliliği, insanda kimlik ve kişiliğin inşa edilmesini ayrıca toplumsal değerlerin korunup zenginleştirilmesini sağlamaktadır. Bu bakımdan, toplumun sağlıklı bir şekilde gelişmesi ve ilerlemesi sağlam temellere dayalı ailelerin varlığı ile yakın ilişki içindedir. Çalışmamızda aile kurumunun sosyolojik açıdan geçirdiği değişim süreci ve zaman içerisinde değişen devlet politikaları çerçevesinde gerçekleştirilen kanuni düzenlemelerin, toplumsal gerçekler ve mevcut yapıyla olan ilişkisi irdelenmektedir. Ailelerin toplumda sergilediği yapı ve karakter zenginliği ile devletin sunduğu aile karakteri kıyaslanmaktadır.

Arap Atasözlerinde Yöntemsel Dönüşüm: Klasik Telif Geleneğinden Akademik Yaklaşıma

Yusuf Akbay — Wed, 15 Apr 2026 00:00:00 +0300

Arap atasözleri, Arap kültürünün düşünsel derinliğini, dil estetiğini ve toplumsal bilincini yansıtan en önemli sözlü miraslardan biridir. Bu çalışma, Arap atasözleri üzerine yapılan telif faaliyetlerini tarihsel ve yöntemsel bir perspektifle ele alarak klasik dönemden modern döneme kadar uzanan gelişim ve dönüşümü incelemektedir. Araştırmada betimsel ve analitik yöntem kullanılmış, atasözleri alanında öne çıkan yaklaşık otuz temel eser değerlendirilmiştir. İnceleme sonucunda Arap atasözlerinin telif tarihinde üç ana aşama tespit edilmiştir. İlk aşamada dilin korunması ve sözlü mirasın kayıt altına alınması amaçlanırken, sonraki aşamalarda atasözleri ahlak, kültür ve belagat yönleriyle ele alınmıştır. Modern dönemde ise atasözleri, sosyal bilimlerin ve edebiyat araştırmalarının ortak inceleme alanlarından biri hâline gelmiştir. Bu çalışma, Arap atasözleri literatürünü tarihsel süreklilik içinde ele alarak klasik rivayet geleneğinden modern akademik yaklaşıma uzanan yöntemsel dönüşümü ortaya koyması bakımından özgün bir değerlendirme sunmaktadır. Elde edilen bulgular, atasözlerinin yalnızca sözlü kültürün bir ürünü olmadığını, aynı zamanda Arap dilinin ifade gücünü, kültürel hafızasını ve düşünsel sürekliliğini yansıtan disiplinler arası bir araştırma alanı hâline geldiğini göstermektedir. Böylece Arap atasözleri, sadece geçmişten aktarılan bir sözlü miras değil, aynı zamanda Arap düşüncesinin gelişimini anlamaya imkân veren dinamik bir kültürel ve akademik kaynak olarak değerlendirilmektedir.

ABD-İsrail Münasebetlerinde Yahudi Lobisinin Rolü ve Müslüman Politik Bilinci

Ömer Tayyip Erdoğan — Wed, 15 Apr 2026 00:00:00 +0300

Modern Ortadoğu’nun kaderini tayin eden sebepler dairesi içerisinde en ciddi kırılma İsrail’in kuruluşudur. İki bin yıllık sürgünden mukaddes vatana dönüş mitiyle mücehhez meşruiyet retoriği ile İsrail gayrimüslim bir politik odak olarak Müslüman adası Ortadoğu’da yerini almıştır. Göçmen ülkesi olması hasebiyle iktisadi, askeri, kültürel ve politik kategorilerde Batı dünyası ile organik rabıtaya sahiptir. İsrail devlet aklı nazarında bu rabıta hali çeşitli iletişim kanalları ile idame ettirilir, geliştirilir ve üzerinden menfaat devşirilir. Bu noktada Amerika Birleşik Devletleri’nde meskûn Yahudilerin İsrail lehine icra ettiği lobicilik faaliyetleri çok mühimdir. Amerikan politik düzeninin meşru bir branşı olan lobicilik müessesi Amerikan Yahudileri eliyle İsrail’in Ortadoğu’daki varlığını ve hedeflerini destekleme vasıtasına dönüşmüştür. Makalemizde Yahudi lobiciliğinin ABD-İsrail münasebetlerindeki rolü ve İslam dünyasına akseden yansımaları izah edilecektir.